Здравје Медицина Култура Lifestyle Online Doctor

Опсесивно - компулсивно растројство

684

Една од карактеристиките на  опсесивно-компулзивните растројства се рекурентните  опсесивни (наметнати) мисли, представи или присилни дејствија -  во  вид  на  слики, идеи, импулси  или  емоции  со  непријатна  содржина- за  кои  личноста  е  свесна  дека  се  нелогични,  активно  се  бори  да  се  ослободи  од  нивниот  притисок,  но  не  може  тоа  да  го  направи.

Растројството  обично  започнува  во  детството, еднакво  кај  машкиот  и  женскиот  пол  и  има  тенденција  кон  хронична  еволуција.

Опсесивните  мисли се  перзистентни  идеи,  мисли, поттикнувања,  кои  се  доживуваат  како  туѓи  и  наметнати,  врз  кои  личноста  не  може  да  има  контрола  и  кои  секогаш и предизвикуваат  анксиозност  и  непријатност.

Опсесивните  мисли  секогаш  одново  се  враќаат  на  стереотипен  начин  во  свеста  на  личноста  и  секогаш  одново  носат  поголема  вознемиреност  и  потешкотии  од  вегетативен  тип- тахикардија, губење на здив, вртоглавици... особено  ако  се  поврзани  со агресивни  тенденции.

Содржините на опсесивните мисли се најразлични најчесто поврзани со  повторувачки мисли  за  зараза (на пр.  Ако  се  ракува  со  некое  друго  лице  или  ја  допира  рачката  на  вратата  која  ја  допираат  и  други  лица-постои  можност  да  се  зарази).  Повторувачки сомненија (на пр. дали  вратата  останала  отклучена,  светилките  изгаснати,  шпоретот  исклучен и сл.), потреба  за  одреден  распоред  на  работите  во  домаќинството  (на  пр.  анксиозност  и  вознемиреност  ако  работите  и предметите  се  во  неред  или  асиметрично  распоредени),  агресивни  и  застрашувачки  поттикнувања (на пр. мисла  да  се  удри  или  повреди  некое  дете  или  да  се  викни  на  глас  нешто  непристојно), сексуални  фантазии (На пр. Повторувачки  порнографски  мечтаења и сл.)

Опсесивните  мисли  не  представуваат  вобичаена  грижа  за  секојдневните  вобичаени  и  реални  животни  случувања  и проблеми.

Компулзиите  се  повторени  дејства  кои  се појавуваат  како  неодложна  потреба  за  акција, која  претставува  само  едно  движење  и  допир  или пак  акција  од  повеќе  повторувани  движења  кои  се  стереотипни  и  се  повторуваат  како  ритуали,  а  кои  имаат  за  цел  да  ја  спречат  или  да  ја  намалат  анксиозноста  и  нелагодноста.  Тие  движења  и  ритуали  имаат  одреден  редослед   и  одреден  број  на  повторување, доколку  ритуалот  биде  неправилно  изведен  или  прекинат, анксиозноста  нараснува  до  неиздржливи  граници и  личноста  има  потреба  да  го  повтори  дејството  од  ново  по  правилен  распоред  и  одреден  број  повторувања  за  да  би  се  растеретила  од  нелагодноста  иако  ги  смета  за  ирационални.  ( На  пример  се  мие  по  10  пати  раце-ако  некој  ја  прекине  има  потреба  од  повторување  на  ритуалот, или   прескокнување  на  црти  на  плочки,  прескокнување  шахти,  молење, броење, тихо  повторување  на  зборови...)

Обично  почетокот  на  растројството  е  постепено,  со  можност  за  наголемување  на  опсесивно-компулсивните  содржини  и  со  тенденција  за  хронична  еволуција.

Опсесиите  и  компулзиите  предизвикуваат  значајна  непријатност, одземање на време  или пак  значајно  ги  спречуваат   во  секојдневните  професионални  и  социјални  релации.

Терапија  на  опсесивно-компулсивните  растројства-  има  за  цел  да  ја  намали  нелагодноста  и  анксиозноста, опсесивноста  и  компулсивноста. Се  препорачуваат  антипсихотици, антидепресиви  и анксиолитици. Заедно  со  фармакотерапијата се  применува   бихејвиорална  и индивидуална аналитичка  психотерапија.

Пишува:

Д-р Ирена  Најдоска - специјалист психијатар во Neuromedica