Даме Груев до Хилми Паша: "Запрете со злосторствата или ќе ги заколеме сите Турци во Македонија!"

На 23 декември 1906 година, Хилми-паша, главниот инспектор за Македонија, човекот кој го задушува Илинденското востание, се ослободува од еден од своите најголеми непријатели – Даме Груев. Според документи од турските архиви, а врз основа на неговиот извештај, како и врз поранешната понуда на власта од 1.000 лири за убиство на Даме, големиот везир предложил до Военото министерство да се наградат сите војници и офицери кои придонеле за убиството на Даме Груев. Воениот министер Риза-паша го известил големиот везир дека султанот Абдул Хамид II издал наредба за доделување ордени и парични награди за сите учесници во убиството на Даме и неговите придружници.
Да не даде Алах да сакам нешто од паша
Само три години пред тоа, пред убиството, Даме Груев со писмо го известува Хилми-паша, поранешен голем везир и актуелен генерален инспектор на Македонија, дека дал наредба никој во Македонија да не го слуша и да не му верува, а доколку некој го послуша - ќе плати со живот: „Паша ефенди...! Се обраќам кон Вас, не дека ми е пријатно и дека нешто сакам од Вас - да не даде Алах да сакам нешто од турски паша! - не, јас едноставно Ви препорачувам да обрнете внимание на моите зборови. Можам да Ве уверам дека нема да ги повторувам!“
Според некои записи, писмото е испратено најверојатно околу 30 септември 1903 година, но престижниот американски весник The New York Times знае за тоа писмо уште на 1 септември 1903 година, затоа што во бројот од 2 септември објавува дека „...водачот на револуционерите, Даме Груев, со писмо побара од Хилми-паша да ги прекине варварските акти на османлиските војници и башибозукот...“ Ако The New York Times на 2 септември објавува дека постои такво писмо, тогаш писмото мора да е испратено пред 2 септември, значи во време на најжестоките акции за задушување на вoстанието. Во истата статија се опишани и дел од варварските акти на османлиската војска и башибозукот врз македонското цивилно население. А само во Битолскиот вилает се воделе 150 борби со 19.152 востаници против 292.735 турски војници. Во тие борби се убиени или ранети 746 востаници и 3.087 Турци, запалени се 122 села со 8.646 куќи, а без покрив останале 51.606 жители. Бројот на убиени или заклани цивили е 1.779 души. Во Солунскиот вилает, од 2 до 8 септември 1903 години дошло до 32 борби во кои паднале 109 востаници, додека во Скопскиот, во неколку борби, од 14 август до 14 ноември 1903 паднале 93 четника. Во сите три вилаети во текот на востанието биле убиени 949 востаници во 197 борби. Во текот на востанието настрадале 16 околии со 201 населено место. Биле изгорени 12.400 куќи, без покрив останале 70.836 лица, биле убиени 8.816 мажи, жени и деца а 30.000 луѓе ги напуштиле своите родни места...Даме Груев и главниот востанички штаб знаеле за сите масакри што ги вршела турската војска и башибозук. Затоа решиле директно да му се обратат на Хилми-паша, барајќи веднаш да го прекине крвавиот пир на војската:
„Вие сте виновни!“ „Паша-ефенди, Вам Ви беше познато дека општото востание се крена по Ваша вина. Вие, и само Вие сте виновни за сите ужаси и насилства вршени по Ваша заповед. Ние долго и многу трпевме, и нашето трпение заврши. Ве предупредувам дека ако до септември не наредите да се прекине со насилствата, грабежите, клањето на мирното немуслиманско население, ние, со волјата на семоќниот создател, ќе се покориме на злата неопходност, и ќе извршиме такви ужаси над муслиманското население што косата на главата ќе ви се крене... Јас веќе дадов наредба во цела Македонија на никој начин да не Ве слушаат и да не Ви веруваат, а кој ќе Ве послуша ќе плати со живот. Вие сте должни со нас да водите правилна војна бидејќи во спротивен случај ние ќе ги опожариме сите турски села и ќе ги истребиме нивните жители. Ние не очекуваме помош од Европа. Ние се надеваме со нашите сопствени сили да ги уништиме Вашите храбри војници и можеби не е далеку часот кога над облеаната со крв Македонија ќе засвети сонцето на слободата. Имајте предвид дека нашите чети се снабдени со доволно количество потребност и ние ќе умееме да се бориме со Вас десетици години... Ако Бугарите го стаписаа светот со борбата против Англија, ние уште повеќе ќе го стаписаме и зачудиме. Јас Ви кажав. Ваша работа е да ми поверувате на зборовите.“ Според The New York Times, со оглед на тоа „водачот на револуционерите, Даме Груев, со писмо побара од Хилми-паша да ги прекине варварските акти на османлиските војници и башибозукот...“, а изворот на информацијата е „официјален“, Хилми-паша го добил писмото, но веднаш одговорил со уште поварварски акти. Kој бил всушност Хусен Хилми-паша? Османлиски воен командант и државник, во два мандата голем везир и османлиски администратор во европска Турција во почетокот на 20 век. Во времето кога Даме Груев му го пишува писмото со набој на гордост и достоинство, без молење и понижување, со тон што личи на командант на силна војска, а не на десеткратно помала и слабо вооружена востаничка војска, Хилми-паша имал 48 години и бил на позицијата генерален инспектор на Македонија. Всушност, на оваа функција дошол една година порано, а останува с` до 1908 година, две години по убиството на Даме Груев, кога станува османлиски министер за внатрешни работи. Потоа, од 1912 до 1918 година, Хилми-паша е амбасадор во Виена. Притоа не бил Турчин, туку Грк од Лезбос, потомок на семејство што примило ислам. Завршува основно образование на Лезбос, а француски јазик знае уште од најрана возраст. Сосема млад почнал да работи како чиновник во османлискиот државен апарат, напредувајќи многу брзо до валија на Адана, а во 1898 година и на Јеменскиот вилает. Во 1902 година со одлука на султанот Абдул Хамид II и со согласност на големите сили е назначен за генерален инспектор на Солунскиот, Kосовскиот и Битолскиот вилает. Подоцна во два наврата бил голем везир, а во октомври 1912 година е назначен за амбасадор на Османлиската Империја во Виена, Австро-Унгарија, каде што останува до крајот на Првата светска војна. Според едно негово интервју од 1914 година, Македонија останала негова ноќна мора: „Никогаш не помислив дека Македонија некогаш може да стане српска, дека Грците ќе завладеат со Солун, но судбината, знаете, често дозволува и најневеројатни нешта... Во револуционерните времиња, Грците и Србоманите, верувајте, секогаш беа заедно со нас, Турците, против комитетите. И мене и мојата полиција тие не информираа за се, тие беа наши шпиони, пријатели и поддржувачи... Но какви и да се Србите и Грците, виновни сме ние зашто не се разбравме навреме со Бугарите. За Турција ќе беше најдобро да беше заедно со Бугарија...“ Воениот злосторник Хилми-паша, еден од виновниците за геноцидот врз Македонците на почетокот од минатиот век, истиот оној на кој Даме Груев во 1903 година му пишува дека македонските чети се снабдени со доволно оружје и муниција за да се борат десетици години, останува во Виена до смртта во 1922 година. Сепак, иако е Грк, погребан е во Бешикташ, во Истанбул. <BR><BR><STRONG>Подземната република на Груев! А дека Даме Груев не се шегувал со писмото до Хилми-паша зборува и едно негово интервју од февруари 1906 година. Во тоа време Даме ја обиколувал Македонија и во кратовските планини имал средба со еден шкотски новинар, дописник на единбуршкото списание Blackwood’s Magazine. Средбата е организирана од ВМРО, а разговорот со овој новинар е објавен во споменатото шкотското списание под наслов An Underground Republik. Во текстот, анонимниот шкотски новинар напишал дека при неговиот престој на организациската територија имал доживување како да се наоѓа на територијата на една слободна подземна република каде турската власт немала никакви ингеренции. Даме во интервјуто меѓу другото истакнал: „Организацијата го претставува административниот механизам на една подземна Република, која се градеше за заштита од турската тиранија. Регуларните чети се полициски сили на оваа република. Тие ги извршуваат повелбите на цивилните судови. Во секое село има локален суд. Потоа, ние имаме подвижни судови, што ја обиколуваат земјата и одлучуваат за расправиите помеѓу луѓето од различни села. Месните комитети ги претставуваат цивилните локални власи, зад нив се наоѓаат силите на четите. Локалните комитети се избираат од селаните. Тие не ја злоупотербуваат ниваната доверба.“ Во продолжение Груев го информирал новинарот за децентрализацијата на Организацијата и начинот на борба против османлиската власт. На прашањето што мисли за бугарската пропаганда во Македонија, Даме одговорил: „Ако постои грчка и српска пропаганда, зошто да не може да постои и бугарска... Таа постои. Има бугарски политичари кои не се поголеми наши пријатели од Грците. Под имињата на мошне познати шефови, тие се обидуваат да испраќаат чети во Македонија да агитираат за анексионистичката идеја... Тука има место само за една организација, а таа е народна организација. Ниту Цончев, ниту Сарафов не се избрани од народот, иако се обидуваат да преминат ваму, да присвојат самоволна сила со оружје. Ние што го претставуваме народот, мора да ги пресретнеме со иста сила, која тие ја применуваат против нас.“


Десет месеци подоцна, Груев заедно со својата придружба ја минал Беласица, упатувајќи се кон Малешевско. На 23 декември стигнале во Русиново, во куќата на Алаѓозови, каде што случајно влегле двајца Турци, кои качувајќи се по скалите ги виделе низ отворената врата комитите кои разговарале во собата на горниот кат. Турците наместо да побегнат, се наместиле под скалите и отвориле оган. Прв слегол по скалата Сандо Kитанов, но не бил погоден. По него се симнал Даме, кој бил со рана во десната нога. Сепак успеал да излезе надвор од селото но раната која крвавела оставала траги во снегот. Следниот ден, на 24 декември турските воени власти наредиле убиените да се кренат од местото на погубувањето и да бидат погребани. Селаните ги погребале Даме Груев, Сандо Kитанов, Ѓорѓи Kарчов во еден гроб кај русинската црква. Подоцна, по утврдувањето на идентитетот на убиените, главниот инспектор Хусеин Хилми-паша на 10 јануари 1907 година го известил големиот везир дека е убиен Даме Груев, оној што му напиша дека се обраќа кон него не дека му е пријатно и дека нешто сака од него, „да не даде Алах да сакам нешто од турски паша“, туку „едноставно Ви препорачувам да обрнете внимание на моите зборови.“ А тие зборови Хилми-паша веројатно не ги заборави с` до смртта во Виена дваесет години подоцна.
Хилми-паша за „Ле Матин“ - Македонските револуционери се мудри и образовани луѓе!Францускиот весник „Ле Матин“, во бројот од 27 ноември 1904 година објавува интервју со Хилми-паша, во кое тој, меѓу другото, изјавува: „Тука ( во Македонија н.з.) веќе осум години постои една тајна организација која е разгранета не само во големите градови туку и по селата... Нивното не фаќање и не казнување на нејзиното членство е обезбедено и од фактот што е поддржана од интелигенцијата насекаде во земјата...Фанатизираните револуционери се 10 %, најмногу 15 %, но, за жал, ова малцинство е составено од мудри и образовани луѓе, кои се наметнуваат со терористички средства.

Без цензура: Карлеуша како од мајка родена!

Јелена Карлеуша стана заштитно лице на кампањата ПЕТА за Европа, па нејзините голи фотографии ќе се најдат на билбордите ширум континентот. Рамо до рамо со светските ѕвезди како Ева Мендез, Наоми Кемпбел и многу други подржувачки, пејачката се фотографираше гола под заедничкиот слоган „Подобро гола отколку во крзно“

Понудата да биде токму таа во акцијата против употреба на крзно во модната индустрија веројатно ќе треба да ја оправда со тоа што нема, ниту да купува, ниту да се појавува, во облека и со модни додатоци од крзно, па останува да видиме...

Тим научници открија: Што ги прави мажите среќни во бракот?

Тим на научници откри дека за мажите естетскиот момент е многу важен и дека остануваат што подолго во брачните води ако покрај себе имаат убава партнерка, бидејќи се среќни.

Убавината на партнерката, за повеќето мажи е пресудна за успешен брак – покажало истражувањето. Студијата траела четири години и е спроведена на 450 парови, кои пред почетокот на истражувањето имале задача да го оценат партнерот, за неговата убавина. Резултатите покажале дека мажите и пред и по истражувањето не го промениле мислењето и оцената за убавината на својата партнерка. За разлика од мажите за жените убавината е на второ место. На прво место им е интелигенцијата и комуникативноста на партнерот.

Овие хороскопски знаци се оние кои најмногу изневеруваат!

Некои луѓе се склони кон обновувањето на љубовните врски со поранешните партнери иако се во брак, други тоа го прават бидејќи уживаат кога се во центарот на вниманието, а некои пак едноставно имаат силен сексуален нагон кој не знаат да го контролираат.

Скорпија

Луѓето родени во овој знак имаат силен сексуален нагон што може да ги доведе до ситуација да го изневерат својот партнер и тоа во случај доколку нивниот однос не е доволно страствен. Кога Скорпиите ќе видат нешто што сакаат да го имаат, без разлика дали станува збор за некоја личност или пак нешто материјално, ќе направат се за да го добијат. Тоа вклучува и лажење и манипулирање доколку е потребно.

Вага

Кога ќе дојде до проблем во врската, Вагите ќе направат се за да се реши ситуацијата. Но, тие не сакаат расправии и ќе се обидат на секој начин да ги избегнат. Понекогаш знаат да се преправаат дека не забележуваат што се случува за да има мир во куќата. Иако луѓето родени во овој знак не се склони кон прељуба, ќе го направат тоа за да се чувствуваат подобро, за да почувствуваат дека и понатаму се пожелни и да ја пополнат празнината која ја чувствваат бидејќи се во несреќна врска.

Лав

Сите знаат дека Лавовите сакаат да бидат во центарот на вниманието и тешко ќе им одолеат на луѓето кои ги третираат на тој начин. Нивното его и самодоверба може да биде атрактивно за другите. Тоа е и причината поради која големи се шансите да извршат прељуба, особено ако оној кој пробува да ги освои го храни нивното его.

Стрелец

Луѓето родени во овој знак имаат немирен дух, многу се радознали и секогаш бараат нешто ново и возбудливо. Многу се спонтани и често постапуваат без да размислат за последиците. Кога се Стрелците несреќни во врска, ќе го изневерат партнерот со еден или повеќе љубовници. Нивната слободоумност и авантуристички дух за другите се многу привлечни.

Најчитани

Твитови