Избегнувачки тип на приврзување - Анета Начевска – психолог во Неуромедика

Луѓето кои како деца формирале избегнувачки стил на приврзување, најверојатно такво приврзување ќе покажуваат и во партнерските релации. Тие се плашат од интимност и непријатно се чувствуваат кога со некого се блиски, кога некој е зависен од нив или кога тие од некого се зависни. Доволни си се самите на себе и независни се по природа. Потребно им е помалку нежност и интимност за разлика од другите луѓе и најверојатно ќе се посветат на кариерата, некое хоби и слични активности наместо да го поминуваат своето време со партнерот. Многу брзо се заморуваат во односите со парнерот и често покажуваат негативен однос кон луѓето со кои се во врска.

Имаат тенденција да кажат не сум спремен/спремна за сериозна врска, а сепак остануваат во тој однос со години, флертуваат со други личности што е посебно опасен начин да внесат голема несигурност во врската. Тоа се тие личности кои никогаш не кажуваат те сакам, не се јавуваат со денови после интимен однос и кои се повлекуваат кога работите не одат така како што треба. Прават се за да ја задржат индивидуалноста, избегнуваат физичка блискост, не спијат со парнерот и не се држат за рака. Многу често влегуваат во врски кои се невозможни за остварување, на пример со луѓе кои се веќе во брак.

Во основа овој тип на приврзување е страв од воспоставување на блискост, но за разлика од луѓето со амбивалентно приврзување, луѓето со избегнувачко приврзување поминуваат низ ментална трансформација каде што заземаат став “Добро ми е, не ми се потребни другите луѓе, ниту пак ми се важни”. Амбивалентните на пример сакаат да воспостават блискост иако се плашат кога навистина ќе настане. Луѓето со избегнувачки стил на приврзување уште во периодот на детство донесуваат одлука дека другите луѓе не им се толку потребни и од таа причина немаат потреба да се вклучуваат во емотивната врска. За себе имаат високо мислење, обично нагласуваат дека ја ценат независноста и дека потребата за другите луѓе е знак на слабост. Исто така емпатијата и сочувството се знак на слабост и силната приврзаност за луѓето е тоа што попречува во личниот раст и развој.

Интересно е што луѓето со ваков тип на приврзување често имаат претходна историја, претходна врска која завршила кога партнерот ги напуштил, или никогаш не била реализирана, или пак била врска на далечина. Сеќавањето на овој идеализиран партнер се користи како оружје кога луѓето со избегнувачки атачмен ќе се уморат од реалниот однос и побарувањата кои ги носи, што е уште еден “трик” кои ги чува од интимност. Поради јаките одбранбени механизми кои им помагаат да ги потиснуваат негативните емоции имаат слаби рани емоционални сеќавања. Всушност се однесуваат како да не се сакани или дека немаат воопшто способност да се занимаваат со размислување во врска за приврзаноста. На прашања во врска со приврзаноста одговараат со јак “гард” кратко без елаборација, затоа што не сакаат да се бават со интроспекција. Често кога зборуваат за своите родители ги идеализираат.

Луѓето со избегнувачко приврзување често се несвесни на природните и нормалните реакции на губиток, развод, селидба… како и влијанието кон ваквите животни транзиции кои ги имаат. Кога партнерот им е отсутен се фокусираат на работата, дури им одговара сепарацијата како прилика да работат, а кога партнерот ќе се врати стануваат ладни, дистанцирани, понекогаш и сурови кон него. Овој тип на луѓе се нарекуваат воркохолици и тоа се луѓе со високи примања, често се научници, бираат професии во кој се работи сам, каде што не мора да посветуваат внимание на потребите на другите луѓе.

Во врската oчекуваат романтична идила која е невозможна во реалниот живот и како врската напредува, се повеќе почнуваат да наоѓаат мани кај партнерот. Ова го прават затоа што не се свесни за сопствените чувства и не се способни да зборуваат за нив на адекватен начин. За себе имаат високо мислење и не можат да направат увид која е нивната одговорност за прекин на врската. Кај овие типови на луѓе чести се нарцистички механизми на одбрана и алекстимија што значи дека немаат зборови да ги опишат своите чувства. Затоа многу често им се случува да реагираат психосоматски наместо да бидат тажни, кога чувствуваат бес или слично кажуваат дека ги боли стомак, или дека им имаат тахикардија...

Со текот на времето луѓето со избегнувачки атачмен учат да бараат исполнување на своите потреби за љубов, внимание, сексуална блискост... од луѓе кои немаат очекувања од нив и кои не бараат реципроцитет во интимните односи. Ова е еден вид на сокривање на своите потреби за љубов и грижа и пробуваат да го контролираат односот така што ќе бидат луѓето за нив тука, а  од друга страна да не мораат ништо да ги прашуваат.

 

Анета Начевска – психолог во Неуромедика

Д-р Поповски Томче: ЗАВИСНОСТ ОД ИНТЕРНЕТ-БОЛЕСТ НА НОВОТО ВРЕМЕ

Зависност од интернет е психичко пореметување, кое се манифестира со опсесивна желба времето да се поминува на интернет. Зависниците од интернет поминуваат премногу време во активности кои се одвиваат на интернет, занемерувајќи го реалното дружење со пријателите, работните обврски, учење и тн.

Луѓето кои се справуваат со ваква зависност имаат потешкотии да ги прекинат интернет активностите дури и во состојба и кога самите се свесни дека е време. Овој вид на зависност има големи негативни последици врз социјално, професионално, семејно, финансиско и економско функционирање на личноста. 

Како современ облик на зависност се манифестира како доминантна состојба која поединецот го изолира од реалниот свет а од друа страна негативно влијае на него и неговта околина.

Причини за интернет зависност

Самолекување на психичко пореметување - Многу луѓе го користат интернетот за да ја маскираат анксиозноста, депресијата или некое друго психичко пореметување.

Глад за информација - Некои луѓе се информациони адикт и- нивниот глад за знаење е така силен да неможат да престанат со пребарување и читање на статии од кои црпат одредени информации.

Срамежливост или социјална фобија - може да бидат во основа причина за зависност од интернeт. Поединецот може да проба да избега од реалниот свет, од кој се плаши, во фантастичен он-лајн свет, каде може да биде слободен. Многу луѓе имаат анксиозност во директен контакт со луѓе, па полесно им е да стапат во интеракција по пат на интернет.

Осаменост - и очајна потреба да се запознаат други луѓе може да доведе до зависност  од интернет сајтови за запознавање и допишување.

Компулзија - замена на друга зависност со интернет адикција. Често се случува поединец да стане зависен од интернет поради он-лајн активности кои потхрануваат некое друго компулзивно однесување. Така на пример патолошки коцкари или купохоличари може да преминат на он-лајн коцкање или купување преку интернет.

Знаци и сипмтоми на завистност од интернет

Од 24 часа во текот на денот, просечно 8 часа се помнуваат во сон или одмор. Остануваат уште 16 часа. Претпоставувајќи дека поединец има работни или школски обврски 8 часа дневно. Остануваат уште 8 часа слободно време. Земајќи во предвид дека минимално време за исхрана и физиолошки потреби дневно потребни се вкупно околу еден час, што значи дека просечно слободно време е 7 часа.

Се смета дека времето кое се поминува на интернет и надминува од 4 до 6 часа слободно време од денот веќе преставува симптом на зависност. Симптоми кои се јавуваат кај интернет зависниците се:

·       Пациентот е преокупиран со интернет, размислува за предходните активности и ја планира идната.

·       Потреба интернет да се користи во што поголеми временски интервали.

·       Потребен е поголем напор доколку поединецот треба интернетот да го користи контролирано или со намален интензитет.

·       Поединецот најчесто чуствува немир, раздразливост, депресија доколку се обиде да ја намали употребата.

·       Зависниците од интернет губат осет за време, и се задржуваат подолго од испланираното.

·       Постои ризик од губење на значајни социоекономски врски.

·       Лажење и манипулирање на блиски личности, терапевтот се со цел да се скрие реалниот проблем.

·       Употреба на интрнетот како начин за избегнување на проблемите.

Видови зависност од интернет

·       Зависност од социјални мрежи

·       Зависност од видео игри

·       Зависност од пребарување на интернет

·       Зависност од воспоставување на пријателски врски преку интернет

·       Зависност од интернет коцкање

·       Зависност од интернет купување

·       Зависност од виртуелен секс

·       Зависност од користење на компјутер

Овој облик на зависност е релативно нова болест, со огормен подем и слободно можеме да кажеме и нов социјален проблем. Имено во 1996 година е за прв пат употребен терминот internet addiction- интернет зависнот. Набрзо почнуваат да се отвораат првите институции специјализирани за овој проблем, додека денес ги има низ целиот свет.

Неколку совети како да ги заштитите децата и младите од прекумерно користење на Интернетот

·       Покажете разбирање и овозможете поддршка.

·       Пребарувајте го Интернетот заедно со вашето дете.

·       Дистанцирајте го од прекумерно користење друштвени мрежи, во замена со интелектуални, креативни, истражувајки  веб-сајтови кои одговраат за возраста на вањето дете.

·       Водете евиденција колку долго вашето дете користи интернет во текот на денот, воведете систем на награда и казна.

·       Едуцирајте го детето со правила на приватност на интернет и можна злоупотреба.

Како се лечи интернет зависност ?

За пациенти кои имаат бихевиорална адикција, како што се зависност од интернет, видео игри, коцкање, зависност од купување на интернет и тн. Предвидени се психотерапевтски програми кои можат да се спроведат во група или индивидуално. Значаен успех се постигнува особено при третман кој се одвива во група каде пациентите имаат можност за меѓусебна соработка, разбирање и подршка. Планот на лекување се прави врз индивидуалните потреби на секој пациент. Пациентот преку различни терпевтски активности, посебно конструирани за неговиот проблем, учи како повторно да воспостави контрола над својот живот, како да ја контролира желбата за интернет, и како да препознава и преброди различни ситуации. Должината на траење на лечењето зависи од јачината и примарната причина за зависнот, психолошкиот карактер на пациентот и тн.

 

Д-р Поповски Томче

МЕ ТЕПАШЕ СО ЧЕКАН ПО ГЛАВА, ДАВЕШЕ И ШАМАРАШЕ: Исповед на жена инвалид која со години била злоставувана од сопругот

Драгана Д. (35) од Бор која е во инвалидска количка од девет години, сопругот Ненад (35) брутално ја злоставувал со години, тепал, ја удирал со чекан по глава.

Ненад поради семејно насилство е приведен. Со Драгана во Бор живеат од 2014 година. Драгана, која инаку е машински инженер, вели дека нејзиниот сопруг бил многу поинаков додека живееле и студирале во Белград.

- Додека студиравме во Белград, Ненад беше поинаков. Имавме повеќе пари, но кога се преселивме во Бор потполно се промени. Се случуваше да почне да ме гуши. Ќе ми пријдеше, ќе ме фатеше за врат и подигнеше од количката. Во еден момент, додека ме држеше над количката осетив како губам свест. Помислив на најлошото, расажува Драгана.

Таа тврди дека сопругот со години и ги сокривал модриците за никој да не посемнева што се случува. Пред другите беше љубезен и внимателен:

-На никого не смеев да се пожалам, затоа што ми се закануваше дека ќе ја земе нашата тригодишна ќерка и дека никогаш повеќе нема да ја видам, наведува таа.

Драгана и нејзиниот сопруг имаат фирма која се бави со веб - дизајн и изработка а сајтови. Насилството почнало откако се породила, а со тек на време било се почесто.

- Повеќе пати вети дека повеќе нема да ме тепа, како и дека не сеќава дека тоа го правел. Меѓутоа, тоа се повторуваше, додава Драгана.

Злоставувањето го гледала и нивната ќерка, која татко и ја терал да ја удри мајка си со чекан.

- Се случуваше да ме удри со чекан по глава, повеќе пати крварев. Потоа ќе и го дадеше чеканот на ќерката и ја советуваше и таа да ме удри. Меѓутоа кога еднаш му кажа „Тато те молам немој да јатепаш мама“ како нешто да ме допре и решив повеќе да не молчам, раскажува злоставуваната жена.

Сомневање дека сопругот ја злоставува Драгана пријавиле и нејзините родители во Центарот за социјалн работи. Драгана во вториот контакт со социјлните работници признала дека жртва на својот сопруг.

На Ненад му е одреден едномесечен притвор поради сомневање дека извршил семејно насилство.

Најчитани

Твитови